Οι περιοχές με νοικοκυριά χαμηλών, ή στην καλύτερη περίπτωση, μεσαίων εισοδημάτων καλούνται να πληρώσουν άμεσα το μάρμαρο της νέας αύξησης των αντικειμενικών αξιών, που προβλέπεται στο μνημόνιο μεταξύ Ελλάδας, ευρωπαίων εταίρων και Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Την ίδια στιγμή, ελάχιστο θα είναι το κόστος ακόμη και μηδενικό σε κάποιες περιοχές για όσους θέλουν να αποκτήσουν «παλάτια» σε προ άστια περιωπής.

Ο φόβος για περαιτέρω μείωση των εμπορικών τιμών, οι οποίες, τόσο στα οικιστικά όσο και στα επαγγελματικά ακίνητα, υποχωρούν ήδη από 10% έως 30%, έχει βάλει φωτιά στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών, καθώς η βούληση να διαμορφωθούν οι αντικειμενικές αξίες κοντά στα επίπεδα των αγοραίων, προκειμένου να μπουν στα δημόσια ταμεία πρόσθετα έσοδα της τάξης των 600 εκατ. ευρώ το 2011-2012, μπορεί να μείνει στα χαρτιά. Έτσι και με δεδομένο ότι οι επίσημες προβλέψεις από την Τράπεζα της Ελλάδας κάνουν λόγο για περαιτέρω πτώση των εμπορικών τιμών έως το τέλος του 2010, το μεγαλύτερο τμήμα της νέας αύξησης σχεδιάζεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να αρχίσει να ισχύει από τις αρχές του 2011, διότι αλλιώς θα χαθεί ο στόχος των επιπλέον εσόδων. Υπενθυμίζεται ότι οι αντικειμενικές αξίες αναπροσαρμόστηκαν για τελευταία φορά τον Μάρτιο του 2007.

Από το συγκεκριμένο «επιμερισμό» το βαρύτερο πλήγμα θα υποστούν περιοχές, όπως ο Κορυδαλλός, το Ίλιον, το Ζεφύρι, το Κερατσίνι, η Πετρούπολη, το Περιστέρι, ο Βύρωνας, η Νέα Φιλαδέλφεια, του Ζωγράφου κ.λπ., καθώς εκεί οι αντικειμενικές αξίες παρουσιάζουν σημαντική απόκλιση από τις πραγματικές, η οποία κυμαίνεται από 80% και πάνω, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να ξεπεράσει και το 170%. Για παράδειγμα, στο Κερατσίνι η αντικειμενική αξία μιας νεόδμητης κατοικίας, σύμφωνα με τα δεδομένα του 2007, φθάνει maximum τα 1.050 ευρώ ανά τ.μ. όταν η εμπορική τιμή του ίδιου διαμερίσματος μπορεί να αγγίξει έως και τα 2.100 ευρώ ανά τ.μ., δηλαδή διαφορά 100%.

Αντίθετα, σε V.I.P. προάστια, όπως η Κηφισιά και η Εκάλη, η ψαλίδα μεταξύ αντικειμενικών αξιών και αγοραίων τιμών πλέον έχει κλείσει εντυπωσιακά και διαμορφώνεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Φερ’ ειπείν στην Εκάλη η ανώτατη τιμή ζώνης βάσει των τιμών της εφορίας είναι προς το παρόν στα 4.550 ευρώ ανά τ.μ., όταν η εμπορική τιμή ενός νεόδμητου διαμερίσματος κυμαίνεται σήμερα από 5.000 έως 5.500 ευρώ ανά τ.μ. Ανάλογα στη Φιλοθέη όπου οι αντικειμενικές αξίες κινούνται μεταξύ 2.750 και 5.250 ευρώ ανά τ.μ., η νέα αύξηση θα είναι μικρότερη καθώς οι εμπορικές τιμές κυμαίνονται από 4.000 έως 5.500 ευρώ ανά τ.μ.

Αυτό σημαίνει ότι εν γένει στις λεγόμενες περιοχές «φιλέτα», η αύξηση θα είναι από μικρή έως και μηδενική. Όσον αφορά στις μεσαίες περιοχές, όσες δηλαδή δεν χαρακτηρίζονται ούτε ακριβές, ούτε φθηνές, οι αποκλίσεις μεταξύ αγοραίων και αντικειμενικών τιμών κυμαίνονται πλέον μεταξύ 35% και 45%.

Η νέα αύξηση των αντικειμενικών αξιών δρομολογείται σε μια εποχή που η αγορά ακινήτων έχει κυριολεκτικά νεκρώσει και ήδη κατά το α’ τετράμηνο της τρέχουσας χρήσης καταγράφεται περαιτέρω καθίζηση στις πράξεις μεταβίβασης, ενώ, όπως όλα δείχνουν, οι επόμενοι μήνες θα είναι ενδεχομένως η χειρότερη περίοδος που έχει ζήσει η ελληνική κτηματαγορά μεταπολεμικά. Οι επιπτώσεις των νέων φορομέτρων στα εισοδήματα, η ψυχολογία των νοικοκυριών που έχει φτάσει στο ναδίρ και η πιθανή αύξηση της ανεργίας λόγω της ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων, δημιουργούν σύμφωνα με παράγοντες της κτηματαγοράς, ένα εκρηκτικό μίγμα που έρχεται να προστεθεί στην υφιστάμενη βαθιά κρίση των ακινήτων.

Ήδη από την αρχή του έτους έως τον Απρίλιο, οι αγοραπωλησίες στον κλάδο των κατοικιών εμφανίζουν περαιτέρω υποχώρηση σε σχέση με το τελευταίο τετράμηνο του 2009, με τις μεγαλύτερες σε μέγεθος (εμβαδόν από 100 τ.μ. και άνω) να εμφανίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα, αφού η πτώση ξεπερνάει το 50%. Την ίδια στιγμή οι πραγματικές τιμές, εκείνες δηλαδή που τελικά κλείνονται οι συμφωνίες, υποχωρούν σε ποσοστά που κυμαίνονται από 10% έως και 26%.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε σχέση με το τελευταίο τετράμηνο του 2009, ελάχιστες είναι οι περιοχές στις οποίες οι τιμές των σπιτιών διατηρούνται στα ίδια επίπεδα με σήμερα, ενώ πτωτικές τάσεις παρουσιάζει και το ύψος των μισθωμάτων, ειδικά για τα ακριβά μεγάλα ακίνητα.

Για παράδειγμα η μέση τιμή ενός νεόδμητου διαμερίσματος στο Χαλάνδρι το πρώτο τρίμηνο του 2010 ήταν 2.300 ευρώ ανά τ.μ., όταν αντίστοιχα το τελευταίο τρίμηνο του 2009 πωλούνταν στα 3.100 ευρώ ανά τ.μ. Επίσης στο Ίλιον νεόδμητο διαμέρισμα που κόστιζε το τελευταίο 4μηνο του 2009 κατά μέσο όρο 2.500 ευρώ ανά τ.μ., σήμερα η τιμή του έχει κατέβει στα 2.100 ευρώ ανά τ.μ. Ανάλογες είναι και οι μειώσεις στις τιμές των νεόδμητων κατοικιών που καταγράφονται και στην αγορά της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με τους επαγγελματίες του real estate που δραστηριοποιούνται στη συμπρωτεύουσα, η πτώση στις πραγματικές τιμές φθάνει ανάλογα με την περιοχή το 20%.